süt artırıcı ( galaktagog ) bitkiler ve ilaveten kullanılabilecek droglar part 1.

Süt Arttırıcı (Galaktagog) Bazı Bitkiler
1. Anethum graveolens L.
2. Carum carvi L.
3. Foeniculum vulgare Miller
4. Galega officinalis L.
5. Matricaria chamomilla L.
6. Mentha piperita L.
7. Melissa officinalis L.
8. Papaver rhoeas L.
9. Pimpinella anisum L.
10. Polygala vulgaris L.
11. Rosa canina L.
12. Rosmarinus officinalis L.
13. Rubus discolor Weihe & Nees
14. Trigonella foenum-graecum L.
15. Urtica dioica L.
16. Verbena officinalis L.
17. Viscum album L. subsp. album
18. Vitex agnus-castus L.

 

 

 

Familya: APIACEAE
Anethum graveolens L.

60 cm yükselebilen tüysüz, dik, belirgin boyuna çizgili, yoğun kokulu, 1 yıllık otsu. Taban yaprakları 3 köşeli, 15-17 cm, 3-5 pinnat parçalı, parçalar ipliksi 0.5-14 mm. Gövde yaprakları tabandakilere göre küçük, petioller eksene göre kısa ve geniş kınla çevrili. Işın sayısı (15-30) (50) birbirine eşit ya da değil. Işınların boyu 60 mm. Braktede de brakteol taşımaz. Pediseller 2-10 mm. Çiçekler her umbellada 15-30 çiçek var. Meyve elips şeklinde. 3-4.5 mm – 2-3 mm. Koyu kahverengi boyuna çizgili yanlarda lateral kanatlı, çıplak, stilus aşağı eğili. Yol kenarlarında yetişir.
Çiçeklenme Zamanı: Haziran – Temmuz
Türkiye’deki Yayılışı: Marmara, Batı ve Kuzey Anadolu’da yaygın
Türkçe İsmi: Dere otu
Yöresel İsimleri: Dorak otu, Darak otu, Börek otu, Sakal otu, Tarhana otu, Doru otu, Hezertere
Kullanılan kısmı: meyveleri

 

 

 

Familya: APIACEAE
Carum carvi L.
Dik dallanmış çıplak çok yıllık bitkiler. Gövde köşeli, çizgili 20-80 cm. Taban yaprakları dar, üçgenimsiden oblonga değişen şekillerde. 20 x 5 cm kadar boyda. Uçtaki segment ovat, derin loblu 11 x 6 mm’ye kadar, veya linear. Yaprak sapı eksenden daha kısa üstteki yapraklar daha küçük geniş okrealı ve petiolü. Işınlar 5-10 adet, eşit değil. 2-40 mm. Brakte yok veya nadiren ±4 tane. Brakteol yok; çiçekler beyaz veya pembemsi beyaz. Her küçük umbellada 6-18 çiçek. Meyve oblongdan ± ovaite değişen şekillerde, boyut 2 x 1,5-4 x 25 mm çıplak stilus yaklaşık 1 mm.
Çiçeklenme Zamanı: Mayıs – Temmuz
Türkiye’deki Yayılışı: Kuzey Doğu, Doğu ve Güney Anadolu
Türkçe İsmi: Kimyon
Yöresel İsimleri: Frenk kimyonu, Karaman kimyonu, Keraviye, Nemse kimyonu, Yabani kimyon
Kullanılan Kısmı: Meyveleri
Kullanılışı: Meyveleri dahilen infüzyon halinde karminatif, galaktagog, midevi, baharat, spazmolitik ve antibakteriyel olarak kullanılır .

 

Familya: Fabaceae
Galega officinalis L.
40-150 cm boyunda 7-10 cm uzunluğundaki çiçek durumu 30-50 çiçekli, çiçekler beyaz, lila veya mor. Kaliks dişleri 3 mm, korolla 10-15 mm 2-10 tohumlu. Dik, çıplaktan seyrekçe kısa yumuşak tüylü, çok yıllık, 40-150 cm boyunda bitkiler, folioller 4-10 çift, 15-50 x 4-15 mm, eliptikten lanseolata değişen şekillerde, stipulalar oksu. Çiçek durumu 7-10 cm uzunluğundaki çiçek durumu 30-50 çiçekli, çiçekler beyazdan lilaya veya mor. Kaliks dişleri 3 mm korolla 10-15 mm. Legümen silindirik, 20-50 x 2-3 mm gagalı, 2-10 tohumlu.
Çiçeklenme Zamanı: Haziran – Eylül
Türkiye’deki Yayılışı: Akdeniz, Marmara, Ege ve Batı Karadeniz Bölgesi
Dünyadaki Yayılışı: Orta Güney Avrupa, Kafkasya, Orta Güney Rusya, Batı Pakistan (Özdemir 2005)
Türkçe İsmi: Keçi sedef otu
Yöresel İsimleri: Keçi sedef otu, Unkutotu
Kullanılan Kısmı: Toprak üstü kısımları
Kullanılışı: Dahilen infüzyon çay olarak. Çiçekli dallar süt arttırıcı ve şeker hastalığına karşı kullanılır.

Familya: COMPOSITAE
Matricaria chamomilla L.

Gövdeler 10-45 cm uzunluğunda, çıplak. Alt yapraklar 5-7 cm, çıplak, dıştan oblong, primer segmentler 10-12 çift. Kapitulumlar çoğunlukla tek, bazen az çok korimbus halinde. İnvolukrum önce 5-6 mm, sonra 8 mm’ye kadar genişlikte; brakteler oblanseolat, obtus veya akut, 2,5-3,5 mm. Dilsi çiçekleri 12-15 adet, dilsi çiçeklerin korollası 4-8 mm, önce yayık, sonra geri kıvrık hale gelir. Tüpsü çiçekler 1,25-1,5 mm, akenler kahverengi, 0,75 mm. Yalnız ışınsal akenler koronalı
Çiçeklenme Zamanı: Mart – Nisan
Türkiye’deki Yayılışı: Türkiye genelinde yaygın olarak yetişir.
Türkçe İsmi: Papatya
Yöresel İsimleri: Mayıs papatyası, Adi papatya, Babunç, Tıbbi papatya
Kullanılan Kısmı: Gölgede kurutulmuş çiçek durumları
Kullanılışı: Yöresel olarak infüzyonu halinde dahilen idrar çoğaltıcı, iştah açıcı, yatıştırıcı, gaz ve safra söktürücü etkilerinden dolayı kullanılmaktadır. Haricen yara iyi edici etkisinden dolayı pansuman yapımında, anal ve genital sistemin iltihaplı hastalıklarında kullanılır. Kamazulenden dolayı antiflojistik, antibakteriyel etkiye sahiptir.

Familya: LABIATAE
Mentha x piperita L.
Tüylü, keskin kokulu çok yıllık bitkiler. Yaprakları 30-38 mm uzunlukta ve çoğunlukla 12 mm’den daha az genişlikte, çoğunlukla undulat kenarlı ve altı çok sayıda dallanmış tüylü, sapsız veya nadiren kısa saplı, oblong-ovattan lanseolata kadar değişen şekillerde, çoğunlukla en geniş kısmı ortanın altındaki bölümde, tepede obdus serrat. Korolla beyaz, pembe veya leylak renkli. Merikarplar kahverengiden koyu kahverengiye kadar değişen renklerde, ağımsı.
Çiçeklenme Zamanı: Haziran – Ekim
Türkiye’deki Yayılışı: Kuzey Batı ve Batı Anadolu
Türkçe İsmi: Nane Şekil 4: Mentha x piperita L.
Yöresel İsimleri: Bahçe nanesi, Biberi nane, Fülfili nane
Kullanılan Kısmı: Yaprakları
Kullanılışı: Bilhassa sinirsel kökenli mide bulantılarını kesici, gaz söktürücü ve koku verici olarak kullanılır (Gürgen ve ark.1946). Taşıdığı uçucu yağdaki mentolden dolayı antibakteriyel, spazmolitik, karminatif etkilidir. Ayrıca soğuk algınlığında üst solunum yolları antiseptiği olarak kullanılır. Mentol allerjisi olanlar kullanmamalıdır.
Galaktagog etkisi yok, ancak preparat içinde bulantı giderici, soğuk algınlığına karşı olan özelliklerinden dolayı kullanılmıştır.

Familya: LABIATAE
Melissa officinalis L.

Çok yıllık bitkiler. Gövde 28-95 cm veya daha uzun, dik, dallanmış, sık veya seyrek glandular puberulent, uzun yayvan villoz veya değil veya az çok çıplak. Yapraklar genişçe ovat, romboidal veya eliptik, 18-95×13-75 mm, basık villoz, seyrek pubesent veya hemen hemen çıplak, tepede akut veya obtus, tabanda kuneattan kordata kadar değişen şekillerde, kenarlar taban dışında derince krenat. Floral yapraklar benzer özellikte alttakilerin tabanı kordattan kuneata kadar şekillerde, krenat-serrat kenarlı. Vertisillastrumlar 4-12 çiçekli. Brakteoller yapraksı, darca veya genişçe ovat, 3-10×1.2-7 mm. Kaliks 6-10 mm kısa glandular ve uzun eglandular türlü; üst dudak dişsiz veya 2-3 dişli çoğunlukla belirsiz (kısa bir uç halinde indirgenmiş); alt dudağın dişleri darca üçgenimsi-lanseolat. Korolla soluk sarı, daha sonra beyaz, bazen soluk leylak renkli; (8-) 9-14 (-16) mm.
Çiçeklenme Zamanı: Haziran – Eylül
Türkiye’deki Yayılışı: Marmara, Ege, Akdeniz Bölgesi
Dünyadaki Yayılışı: Vatanı Doğu Akdeniz Bölgesi ve Batı Asya. Özellikle Orta ve Doğu Avrupa’da kültürü yapılmaktadır.
Türkçe İsmi: Melisa, Oğulotu
Yöresel İsimleri: Melisa, Oğlanotu, Arı çiçeği, Arı otu, Beyaz oğulotu, Kovan otu, Limon nanesi
Kullanılan Kısmı: Yaprakları
Kullanılışı: İnfüzyonu halinde dahilen sedatif, spazmolitik, antibakteriyel, antifungal, antiviral, midevi ve karminatif etkilidir. Uçuk tedavisinde, sinirsel kaynaklı gastrointestinal hastalıklarda, uyku problemleri ve migrende kullanılır. Psikosomatik kardiyak rahatsızlıklarda tonik olarak yararlanılır. Homeopatik olarak menstrual düzensizliklerde kullanılır .
Yöresel olarak;
 Yapraklar balla karıştırılıp nefes darlığında.
 Çiçekli dallardan hazırlanan infüzyon kalp hastalıklarında kullanılır .

Rosmarinus officinalis L.
Familya: LABIATAE
Rosmarinus officinalis L.
Dallar yükseltici veya dik, 50 cm’ye kadar uzunlukta. Yapraklar 10-25 x 1-(-4) mm üstte koyu yeşil, rugoloz ve piloz, altta beyaz tomentoz. Kaliks 3-4.5 mm, yarısına kadar parçalı, beyaz-tomentoz, meyve halindeyken büyür, damarlı ve çıplak hale gelir. Korolla soluk-mavi, 8-12 mm. Merikarplar kahverengi.
Çiçeklenme Zamanı: Şubat – Mayıs
Türkiye’deki Yayılışı: Akdeniz’de doğal olarak, Ege ve Akdeniz’de park ve bahçelerde çok yaygındır.
Türkçe İsmi: Biberiye
Yöresel İsimleri: Deli gül, Diken başı, Göz kıvıştıran, Gül burnu, Gül dikeni, Drot, Ak pürün, Beyaz püren
Kullanılan Kısmı: Yaprakları, yapraklarından elde edilen uçucu yağı
Kullanılışı: Dahilen infüzyon halinde kabız, hazım sistemi uyarıcısı, safra arttırıcı ve idrar söktürücü olarak, haricen ise cerahatli yaraların tedavisinde kullanılır. Yöresel olarak gaz
söktürücü, iştah açıcı, süt arttırıcı (Demirezeröz 2007), bazı içkilerim yapımında (Baytop T 1999). Bilimsel olarak karminatif, ekspektoran, antitüssif (Wien 1989, PDR 2007), antimikrobiyal, antifungal, antispazmodik, sekretolitik .

 

Familya: ROSACEAE
Rubus discolor Weihe & Nees
1-2 m uzunluğunda çalılar. Dallar köşeli oluklu değil, kahverengi veya morumsu-kahverengi, çoğunlukla buğulu değil, hemen hemen çıplak, çoğunlukla parlak dikenleri kuvvetli; üstte piloz, yapraklar 5 foliküllü veya 3 parçalı, her iki yüzde farklı renkte, 1-2 dentat, tepede akuminat, çıplak veya seyrekçe kenarlı, çiçekli sürgünler tüylü panikula daima gevşek çiçekli beyaz stiluslardan uzun; anterler çıplak, polen steril. Karperler piloz drupa yaklaşık 4 mm ve çok sulu.
Çiçeklenme Zamanı: Haziran – Temmuz
Türkiye’deki Yayılışı: Marmara, Karadeniz ve Ege Bölgesi
Dünyadaki Yayılışı: Güney Batı ve Orta Avrupa
Türkçe İsmi: Böğürtlen
Yöresel İsimleri: Böğürtlen, Börtlen, Karamuk, Kuş üzümü, Bük üzümü
Kullanılan Kısmı: Yaprakları, meyveleri
Yöresel Kullanılışı: Olgun meyveleri çocukların kemiklerinin güçlenmesinde kullanılır. Ham meyvelerden reçel ve marmelat yapılır. Yaprağı çiğnenir kan durdurucu olarak yaraya bastırılır. Dikenleri çıbanları patlatmak, iltihabı akıtmak için kullanılır (Sami 2007). Kökünden hazırlanan dekoksiyon dahilen kusmalara karşı ve hemoroid tedavisinde, meyveleri kansızlığa karşı ve kuvvet verici olarak, meyve suyu ishal kesici olarak, yaprağı haricen yara iyi edici olarak kullanılır .

(Bilgiler derlemedir )

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s